Warsztat: Współpraca w zespole terapeutycznym - wykorzystanie elementów jogi w komunikacji, budowaniu granic i refleksyjności zawodowej

Grupa docelowa – adresaci szkolenia

Warsztat skierowany jest do pracowników placówek prowadzących leczenie i terapię uzależnień, których obowiązki obejmują bezpośrednią pracę z pacjentem, organizację procesu terapeutycznego, pierwszy kontakt z osobą zgłaszającą się po pomoc, koordynację działań zespołu lub zarządzanie placówką. Uczestnikami mogą być w szczególności psychoterapeuci, specjaliści i instruktorzy psychoterapii uzależnień, osoby prowadzące zajęcia ruchowe, sekretarki i rejestratorki medyczne, koordynatorzy oraz członkowie kadry zarządzającej. Szkolenie przeznaczone jest dla osób zainteresowanych rozwijaniem umiejętności współregulacji, prowadzenia bezpiecznego kontaktu z pacjentem, reagowania na zmiany jego stanu oraz pracy z silnymi emocjami i granicami zawodowymi. Uczestnicy powinni posiadać podstawową wiedzę o samoregulacji, bezpiecznym wykorzystywaniu ruchu, oddechu i uważności, zdobytą podczas warsztatu podstawowego lub w ramach równoważnego doświadczenia zawodowego. Nie jest wymagane zaawansowane doświadczenie w praktyce jogi. Zakres ćwiczeń dostosowywany jest do stanu zdrowia, możliwości ruchowych, kompetencji i obowiązków zawodowych uczestników. Poznane metody nie zastępują psychoterapii, leczenia ani świadczeń medycznych.

Warunki organizacyjne realizacji szkolenia

• Zajęcia odbywają się w sali wyposażonej w komputer trenera, rzutnik, ekran oraz przestrzeń do ćwiczeń ruchowych, symulacji i pracy w podgrupach.
• Szkolenie realizowane jest w formule wykładowo-warsztatowej z wykorzystaniem prezentacji, dyskusji, demonstracji, analizy przypadków, symulacji oraz pracy indywidualnej i grupowej.
• Organizator zapewnia maty, krzesła, koce i inne pomoce, a uczestnicy powinni posiadać wygodny strój nieograniczający ruchów.
• Wszystkie praktyki są dobrowolne, mogą być modyfikowane lub przerwane w dowolnym momencie i są dostosowywane do stanu zdrowia oraz możliwości uczestników.
• Uczestnicy pracują na fikcyjnych lub zanonimizowanych przypadkach, ćwicząc współregulację, komunikację, zachowanie granic oraz opracowanie standardów postępowania w placówce.

Łączny czas trwania usługi - 20 godzin zegarowych, w tym:

• 16 godzin 30 minut zajęć merytorycznych,
• 30 minut walidacji,
• 3 godziny przerw.

Przerwy są organizowane w trakcie szkolenia i wliczane do czasu trwania usługi.

Dzień 1 – Obecność, ciało i jakość relacji w zespole

1. Joga jako doświadczenie obecności w relacji zawodowej (1 godzina 30 minut – część teoretyczno-praktyczna)

• obecność jako zdolność pozostawania w kontakcie bez pośpiechu i automatycznego reagowania;
• wykorzystanie postawy ciała, kierunku spojrzenia, odległości i tempa ruchu do obserwowania jakości kontaktu;
• różnica pomiędzy byciem obecnym a przejmowaniem odpowiedzialności za drugą osobę;
• doświadczenie stabilności, elastyczności i równowagi jako metafor funkcjonowania zespołu;
• obserwowanie własnego sposobu zajmowania miejsca w grupie;
• wpływ sposobu wejścia do pomieszczenia, zajęcia miejsca i rozpoczęcia rozmowy na innych członków zespołu;
• refleksja nad tym, jak psychoterapeuci, terapeuci i rejestratorki budują poczucie przewidywalności.

2. Uważne słuchanie poprzez ciało i ruch (1 godzina 30 minut – część praktyczna)

• rozpoznawanie własnej gotowości do słuchania;
• obserwowanie tendencji do przyspieszania, przerywania, wycofywania się lub przejmowania kontroli;
• ćwiczenia ruchowe w parach dotyczące podążania za tempem drugiej osoby;
• słuchanie bez natychmiastowego udzielania rady;
• pozostawianie przestrzeni na ciszę i namysł;
• dostrzeganie sygnałów wskazujących na potrzebę zatrzymania rozmowy;
• wykorzystanie prostego ruchu jako wprowadzenia do dialogu;
• omówienie różnic pomiędzy słuchaniem terapeutycznym, organizacyjnym i zespołowym.

3. Granice i odpowiedzialność widziane przez doświadczenie jogi (1 godzina 30 minut – część teoretyczno-praktyczna)

• fizyczne doświadczenie własnej przestrzeni i granicy;
• dystans interpersonalny w kontakcie pomiędzy pracownikami;
• pozostawanie w relacji bez nadmiernego zbliżenia lub wycofania;
• metafora stabilnej podstawy jako obrazu zakresu odpowiedzialności zawodowej;
• rozpoznawanie momentu przejmowania zadań innego członka zespołu;
• komunikowanie ograniczeń bez poczucia winy;
• odróżnianie wspierania współpracownika od wyręczania go;
• znaczenie jasnego podziału ról pomiędzy rejestracją a personelem terapeutycznym.

4. Wspólny rytm i różnorodność w zespole (2 godziny 15 minut– część praktyczna)

• praktyka grupowa oparta na wspólnym rytmie i indywidualnych wariantach ruchu;
• pozostawanie częścią grupy bez konieczności wykonywania wszystkiego identycznie;
• reakcje zespołu na zmianę tempa i kierunku;
• zauważanie osób przejmujących inicjatywę i osób pozostających na dalszym planie;
• naprzemienne prowadzenie i podążanie;
• wpływ zmiany osoby prowadzącej na funkcjonowanie grupy;
• respektowanie różnych możliwości, stylów pracy i zakresów odpowiedzialności;
• omówienie warunków sprzyjających współpracy bez nadmiernej kontroli.

Dzień 2 – Komunikacja i współpraca inspirowane jogą

1. Ahimsa – komunikacja, która nie zwiększa napięcia (1 godzina 30 minut – część teoretyczno-praktyczna)

• zasada niekrzywdzenia w komunikacji zawodowej;
• rozpoznawanie komunikatów oceniających, zawstydzających i obwiniających;
• oddzielanie oceny pracownika od opisu jego działania;
• wyrażanie niezgody bez naruszania relacji;
• reagowanie na błąd współpracownika;
• formułowanie komunikatów uwzględniających odpowiedzialność i szacunek;
• komunikacja rejestracji z terapeutą w sytuacji podwyższonego napięcia;
• ćwiczenie odpowiedzi ograniczających przenoszenie napięcia pomiędzy pracownikami.

2. Satya – jasność i autentyczność w zespole (1 godzina 30 minut – część teoretyczno-praktyczna)

• znaczenie jasnego informowania o własnych możliwościach i ograniczeniach;
• komunikowanie braku gotowości do przejęcia dodatkowego zadania;
• odróżnianie faktów od interpretacji i przewidywań;
• mówienie o własnej reakcji bez przypisywania intencji innym osobom;
• przekazywanie informacji pomiędzy rejestracją a zespołem terapeutycznym;
• nazywanie rozbieżności w sposobie działania zespołu;
• formułowanie pytań zamiast przyjmowania niepotwierdzonych założeń;
• ćwiczenie rozmów wymagających szczerości i zachowania relacji.

3. Aparigraha – ograniczanie nadmiernej kontroli i odpowiedzialności (1 godzina 30 minut – część teoretyczno-praktyczna)

• rozpoznawanie potrzeby kontrolowania przebiegu sytuacji;
• trudność z oddawaniem zadania innemu pracownikowi;
• nadmierne angażowanie się w sprawy pacjenta lub współpracownika;
• przyjmowanie, że różne osoby mogą realizować zadanie w odmienny sposób;
• delegowanie odpowiedzialności bez wycofywania wsparcia;
• doświadczenie prowadzenia i świadomego oddawania prowadzenia;
• pozostawianie przestrzeni na samodzielność innych osób;
• refleksja nad skutkami nadmiernej odpowiedzialności w pracy terapeutycznej i administracyjnej.

4. Svadhyaya – refleksyjność zawodowa całego zespołu (2 godziny 15 minut– część praktyczna)

• obserwowanie własnych automatycznych reakcji w sytuacjach zespołowych;
• rozpoznawanie powtarzających się sposobów reagowania na presję;
• zauważanie wpływu własnego tempa i sposobu komunikacji na współpracowników;
• odróżnianie refleksji od samooceny i krytyki;
• wykorzystanie doświadczenia ruchowego do przyglądania się roli zawodowej;
• formułowanie indywidualnego pytania rozwojowego;
• dzielenie się refleksją bez konieczności ujawniania osobistych treści;
• przygotowanie krótkiego planu zmiany własnego sposobu uczestniczenia w pracy zespołu.

Dzień 3 - Integracja metod i wdrożenie standardu pracy w placówce

1. Projektowanie sekwencji współregulacyjnej z elementami jogi (1 godzina – część praktyczna)

• określenie celu krótkiej interwencji;
• wybór sposobu rozpoczęcia kontaktu;
• zaplanowanie kolejności komunikatów i działań;
• dostosowanie długości sekwencji do miejsca i sytuacji;
• przygotowanie wariantów na wypadek odmowy lub pogorszenia samopoczucia;
• określenie sposobu bezpiecznego zakończenia;
• projektowanie interwencji dla rejestracji, gabinetu terapeutycznego i spotkania zespołu.

2. Superwizyjna analiza złożonych sytuacji(1 godzina – część praktyczna)

• analiza przypadku obejmującego kilka etapów kontaktu pacjenta z placówką;
• rozpoznanie momentów utraty poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności;
• identyfikacja reakcji personelu, które mogły zwiększyć napięcie;
• dobór alternatywnego sposobu komunikowania się;
• ustalenie granic odpowiedzialności poszczególnych pracowników;
• zaplanowanie spójnego działania całego zespołu;
• wskazanie momentu wymagającego konsultacji, interwencji medycznej lub zastosowania procedur placówki.

3. Standard współregulacji i bezpiecznego kontaktu w placówce (1 godzina – część praktyczna)

• określenie zasad wspólnych dla wszystkich pracowników;
• opracowanie standardu rozpoczynania i kończenia krótkiej interwencji;
• zasady informowania o dobrowolności i możliwości odmowy;
• sposób reagowania na zmianę stanu pacjenta;
• ustalenie ścieżki przekazania pacjenta właściwej osobie;
• zasady omawiania trudnych zdarzeń w zespole;
• przygotowanie propozycji wdrożenia standardu w codziennej pracy.

Walidacja usługi szkoleniowej (30 minut)

Walidacja efektów uczenia się zostanie przeprowadzona z wykorzystaniem dwóch metod:

• testu teoretycznego – weryfikującego wiedzę uczestnika w zakresie zasad ahimsy, satyi, aparigrahy i svadhyayi oraz ich zastosowania w praktyce zawodowej;
• analizy dowodów i deklaracji – służącej potwierdzeniu osiągnięcia efektów uczenia się na podstawie przedstawionych przez uczestnika odpowiedzi, zapisów i materiałów powstałych w trakcie realizacji usługi.

Dla każdego uczestnika zostanie przygotowana karta walidacji zawierająca pytania testowe, zakres analizowanych dowodów i deklaracji oraz przypisane do efektów uczenia się kryteria weryfikacji.

Walidator dokona oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się zgodnie z określonymi kryteriami weryfikacji.

Warunkiem pozytywnego wyniku walidacji jest spełnienie minimum 80% kryteriów weryfikacji.

Uczestnicy otrzymają autorskie materiały dydaktyczne wspierające rozwijanie umiejętności współregulacji, bezpiecznego kontaktu z pacjentem oraz współpracy zespołowej.

W ramach usługi uczestnicy otrzymają:

• prezentację multimedialną w formacie PDF dotyczącą współregulacji, granic zawodowych i reagowania na zmiany stanu pacjenta;
• karty pracy i scenariusze ćwiczeń do prowadzenia krótkich interwencji oraz analizy sposobu komunikacji;
• opisy sytuacji problemowych do pracy indywidualnej i grupowej;
• wzory procedur i standardów postępowania zespołu w trudnych sytuacjach;
• materiały elektroniczne w formacie PDF przekazywane po zakończeniu szkolenia.

Materiały są bezpośrednio powiązane z programem usługi i wspierają realizację części teoretycznej oraz praktycznej.

Uczestnikami szkolenia mogą być osoby wykonujące zadania związane z prowadzeniem lub wspieraniem terapii uzależnień, bezpośrednim kontaktem z pacjentem, organizacją świadczeń, przepływem informacji, koordynacją pracy zespołu lub zarządzaniem placówką. Szkolenie jest przeznaczone w szczególności dla psychoterapeutów, specjalistów i instruktorów terapii uzależnień, osób prowadzących zajęcia ruchowe, sekretarek i rejestratorek medycznych, koordynatorów oraz kadry zarządzającej. Uczestnik powinien znać specyfikę pracy z osobami uzależnionymi i posiadać podstawową wiedzę z zakresu samoregulacji, ruchu, oddechu, uważności oraz elementów jogi, zdobytą podczas szkolenia podstawowego lub w ramach równoważnego doświadczenia. Zaawansowana praktyka jogi nie jest wymagana. Ćwiczenia będą dostosowane do roli zawodowej, zakresu odpowiedzialności, stanu zdrowia i możliwości uczestników.

1. Usługa realizowana jest w formie szkolenia stacjonarnego z elementami warsztatowymi.
2. Szkolenie prowadzone jest w języku polskim.
3. Zajęcia mają charakter interaktywny i obejmują wykład, dyskusję moderowaną, analizę przypadków, symulacje oraz ćwiczenia praktyczne dotyczące współregulacji i kontaktu z pacjentem.
4. Uczestnicy otrzymują materiały szkoleniowe w formie elektronicznej PDF, w tym karty pracy, scenariusze ćwiczeń i opisy przypadków.
5. Organizator zapewnia salę wyposażoną w sprzęt multimedialny oraz przestrzeń i pomoce niezbędne do realizacji części praktycznej.

Po zakończeniu szkolenia uczestnicy przystępują do walidacji efektów uczenia się w formie testu teoretycznego.