Warsztat: Bezpieczna relacja, świadome ciało, wspierający zespół. Joga w terapii - ciało, emocje i relacja terapeutyczna

Grupa docelowa – adresaci szkolenia

Warsztat skierowany jest do pracowników placówek prowadzących leczenie i terapię uzależnień, których obowiązki obejmują bezpośrednią pracę z pacjentem, organizację procesu terapeutycznego, pierwszy kontakt z osobą zgłaszającą się po pomoc lub zarządzanie placówką. Uczestnikami mogą być w szczególności psychoterapeuci, specjaliści psychoterapii uzależnień, instruktorzy terapii uzależnień, osoby prowadzące zajęcia ruchowe, sekretarki i rejestratorki medyczne oraz członkowie kadry zarządzającej. Warsztat przeznaczony jest dla osób zainteresowanych wykorzystaniem prostych elementów jogi, ruchu, oddechu i uważności w celu wspierania samoregulacji, zmniejszania napięcia, rozwijania świadomości ciała oraz budowania bezpiecznego kontaktu z pacjentem. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie w praktyce jogi. Zakres ćwiczeń jest dostosowywany do stanu zdrowia, możliwości ruchowych, kompetencji i obowiązków zawodowych uczestników. Poznane praktyki nie zastępują psychoterapii, leczenia ani świadczeń medycznych.

Warunki organizacyjne realizacji szkolenia

• zajęcia odbywają się w sali wyposażonej w komputer trenera, rzutnik, ekran oraz przestrzeń umożliwiającą wykonywanie ćwiczeń ruchowych i pracę w podgrupach;
• szkolenie realizowane jest w formule wykładowo-warsztatowej;
• uczestnicy powinni posiadać wygodny strój, który nie ogranicza ruchów;
• organizator zapewnia maty do jogi, krzesła, koce lub inne pomoce wykorzystywane podczas ćwiczeń;
• wszystkie praktyki ruchowe i oddechowe są dobrowolne i mogą być wykonywane w pozycji stojącej, siedzącej na krześle lub na macie;
• uczestnik może zmodyfikować lub przerwać ćwiczenie w dowolnym momencie;
• stosowane metody obejmują prezentację, wykład interaktywny, dyskusję moderowaną, demonstrację, praktykę ruchową, ćwiczenia oddechowe i uważnościowe, analizę przypadków oraz pracę indywidualną i grupową;
• uczestnicy pracują na fikcyjnych lub zanonimizowanych przykładach dotyczących napięcia, stresu, pobudzenia, wycofania oraz trudności w samoregulacji;
• część praktyczna obejmuje rozpoznawanie sygnałów płynących z ciała, dobór prostych praktyk wspierających uziemienie i stabilizację oraz formułowanie bezpiecznych instrukcji;
• uczestnicy poznają zasady dobrowolności, nieoceniania, zachowania granic, unikania dotyku bez zgody oraz dostosowywania praktyki do możliwości danej osoby;
• personel terapeutyczny ćwiczy dobór prostych praktyk wspierających proces terapeutyczny, natomiast personel administracyjny i zarządzający – stosowanie technik samoregulacji, rozpoznawanie napięcia oraz bezpieczne reagowanie w kontakcie z pacjentem;
• uczestnicy opracowują propozycje krótkich praktyk możliwych do zastosowania w codziennym funkcjonowaniu placówki.

Łączny czas trwania usługi - 20 godzin zegarowych, w tym:

• 16 godzin 45 minut zajęć merytorycznych,
• 45 minut walidacji,
• 2 godziny 30 minut godziny przerw.

Przerwy są organizowane w trakcie szkolenia i wliczane do czasu trwania usługi.

Dzień 1. Ciało, stres i samoregulacja – podstawy wykorzystania jogi

1. Wprowadzenie do jogi jako metody wspierającej proces terapeutyczny (1 godzina - część teoretyczna)

• podstawowe założenia wykorzystania jogi, ruchu, oddechu i uważności w pracy z osobami doświadczającymi uzależnienia;
• znaczenie kontaktu z ciałem w procesie rozpoznawania emocji, napięcia i potrzeb;
• różnice pomiędzy zajęciami jogi, praktyką wspierającą a prowadzeniem psychoterapii;
• możliwości stosowania prostych praktyk w placówce terapeutycznej;
• zakres odpowiedzialności personelu terapeutycznego, administracyjnego i zarządzającego;
• znaczenie dobrowolności, wyboru i zachowania granic uczestnika.

2. Stres, napięcie i reakcje organizmu (1 godzina 30 minut - część teoretyczna)

• wpływ stresu i silnych emocji na ciało, oddech, napięcie mięśniowe i zachowanie;
• podstawowe informacje dotyczące pobudzenia i wyciszenia organizmu;
• rozpoznawanie sygnałów nadmiernego pobudzenia, wycofania, odrętwienia i przeciążenia;
• związek pomiędzy napięciem, trudnościami w samoregulacji a zachowaniem nałogowym;
• znaczenie oddechu, ruchu, postawy ciała i koncentracji uwagi;
• reakcje organizmu na trudne sytuacje i kontakt z cierpieniem pacjenta.

3. Bezpieczeństwo stosowania praktyk jogi i pracy z ciałem (1 godzina 30 minut - część teoretyczna)

• podstawowe zasady bezpieczeństwa fizycznego i psychologicznego;
• uwzględnianie stanu zdrowia, ograniczeń ruchowych i aktualnego samopoczucia;
• przeciwwskazania i sytuacje wymagające konsultacji ze specjalistą;
• zasady stosowania ćwiczeń oddechowych;
• ostrożność przy zamykaniu oczu, dłuższym bezruchu i skupianiu uwagi na odczuciach z ciała;
• rezygnacja z korekt manualnych bez świadomej zgody uczestnika;
• rozpoznawanie sygnałów wskazujących na potrzebę zmodyfikowania lub przerwania ćwiczenia;
• granice kompetencji zawodowych poszczególnych członków zespołu.

4. Praktyka podstawowych technik samoregulacji (3 godziny - część praktyczna)

• rozpoznawanie napięcia i sygnałów płynących z ciała;
• ćwiczenia orientowania się w przestrzeni i kierowania uwagi na otoczenie;
• praktyki uziemiające wykonywane w pozycji stojącej i siedzącej;
• joga na krześle;
• łagodne ruchy wspierające rozluźnienie szyi, obręczy barkowej, kręgosłupa i kończyn;
• ćwiczenia zwiększające świadomość kontaktu stóp z podłożem;
• spokojne praktyki oddechowe bez zatrzymywania i pogłębiania oddechu na siłę;
• ćwiczenia uważności oparte na obserwacji doznań, ruchu i otoczenia;
• dobieranie praktyki do stanu pobudzenia lub obniżonej aktywności;
• omawianie reakcji uczestników i możliwych modyfikacji ćwiczeń.

Dzień 2. Oddech, ruch i uważność w kontakcie z pacjentem i pracy zespołu

1. Oddech, ruch i uważność jako elementy wspierania samoregulacji (1 godzina - część teoretyczna)

• funkcje oddechu i ruchu w regulowaniu napięcia;
• wpływ tempa, zakresu i rytmu ruchu na samopoczucie;
• znaczenie uważności i świadomego kierowania uwagi;
• różnice pomiędzy praktykami wyciszającymi, uziemiającymi i aktywizującymi;
• zasady dobierania praktyki do aktualnych potrzeb i możliwości uczestnika;
• ryzyko nadmiernego pobudzenia podczas pracy z oddechem i ciałem.

2. Język prowadzenia praktyki i budowanie poczucia bezpieczeństwa (1 godzina - część teoretyczna i 30 minut - część praktyczna)

• stosowanie języka zaproszenia zamiast polecenia i przymusu;
• proponowanie wariantów ćwiczenia;
• respektowanie prawa do odmowy, zmiany pozycji lub zakończenia praktyki;
• unikanie oceniania, porównywania i wymuszania określonego efektu;
• formułowanie krótkich, jasnych i neutralnych instrukcji;
• reagowanie na dyskomfort, lęk, rozproszenie lub silne emocje;
• ćwiczenie komunikatów wspierających poczucie wyboru i sprawczości.

3. Trening krótkich praktyk możliwych do wykorzystania w placówce (2 godziny 30 minut - część praktyczna)

• ćwiczenia rozpoczynające kontakt lub spotkanie;
• praktyki wspierające koncentrację przed rozmową;
• krótkie ćwiczenia zmniejszające napięcie;
• sekwencje ruchowe wykonywane na krześle;
• praktyki uziemiające po trudnej rozmowie lub sytuacji kryzysowej;
• ćwiczenia wspierające powrót uwagi do otoczenia;
• praktyki zamykające spotkanie lub dzień pracy;
• przygotowanie i prezentacja krótkiej, kilkuminutowej praktyki;
• udzielanie informacji zwrotnej dotyczącej bezpieczeństwa, języka instrukcji i dostosowania ćwiczeń.

4. Ćwiczenia dostosowane do pełnionych funkcji (2 godziny - część praktyczna)

• wykorzystanie prostych praktyk w kontakcie terapeutycznym;
• reakcja na napięcie pacjenta podczas pierwszego kontaktu z rejestracją;
• zachowanie granic i niewchodzenie przez personel administracyjny w rolę terapeuty;
• stosowanie samoregulacji przez pracownika przed trudną rozmową i po jej zakończeniu;
• reagowanie kadry zarządzającej na przeciążenie i napięcie w zespole;
• dobór praktyk możliwych do zastosowania podczas przerw w pracy;
• rozpoznawanie sytuacji wymagających rezygnacji z ćwiczenia lub przekazania pacjenta właściwemu specjaliście;
• opracowanie propozycji standardów bezpiecznego wykorzystywania krótkich praktyk w placówce.

Dzień 3. Case podsumowujący – zastosowanie jogi i technik samoregulacji w pracy placówki

1. Przypomnienie i uporządkowanie najważniejszych zasad (1 godzina - część teoretyczna)

• znaczenie ruchu, oddechu i uważności we wspieraniu samoregulacji;
• rozpoznawanie napięcia, nadmiernego pobudzenia, wycofania i przeciążenia;
• zasady bezpieczeństwa, dobrowolności i dostosowania praktyki;
• granice kompetencji personelu terapeutycznego, administracyjnego i zarządzającego;
• sytuacje wymagające modyfikacji, przerwania lub niestosowania ćwiczenia.

2. Analiza kompleksowego przypadku pacjenta (1 godzina 45 minut - część praktyczna)

• rozpoznanie sygnałów napięcia i trudności w samoregulacji;
• określenie potrzeb pacjenta na poszczególnych etapach kontaktu z placówką;
• identyfikacja ryzyka związanego z zastosowaniem określonych ćwiczeń;
• dobór bezpiecznej formy ruchu, oddechu lub uważności;
• ustalenie granic odpowiedzialności poszczególnych członków zespołu;
• określenie sytuacji wymagających konsultacji lub przekazania pacjenta właściwemu specjaliście.
• Ćwiczenie: symulacja ścieżki pacjenta w placówce

Walidacja usługi szkoleniowej - 45 minut

Walidacja zostanie przeprowadzona w formie testu teoretycznego obejmującego pytania zamknięte i sytuacyjne. Test będzie sprawdzał wiedzę dotyczącą wykorzystania prostych elementów jogi, ruchu, oddechu i uważności, rozpoznawania objawów napięcia i przeciążenia, zasad bezpieczeństwa, dobrowolności oraz granic kompetencji zawodowych. Pytania sytuacyjne będą dotyczyły doboru praktyki do stanu pacjenta, właściwego sposobu przekazania instrukcji oraz rozpoznawania sytuacji wymagających zmodyfikowania, przerwania lub niestosowania ćwiczenia.

Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie minimum 80% punktów.

Uczestnicy szkolenia otrzymają zestaw autorskich materiałów dydaktycznych wspierających realizację treści szkolenia orazumożliwiających utrwalenie zdobytej wiedzy i umiejętności praktycznych.

W ramach usługi uczestnicy otrzymają:

• prezentację multimedialną (PDF) wykorzystywaną podczas zajęć, zawierającą omówienie kluczowych zagadnień teoretycznych ipraktycznych,
• karty pracy / scenariusze ćwiczeń warsztatowych, umożliwiające realizację zadań praktycznych w trakcie szkolenia,
• case study (opisy sytuacji problemowych) do analizy indywidualnej i grupowej,
• materiały w formie elektronicznej (PDF), przekazywane uczestnikom po zakończeniu szkolenia.

Materiały są bezpośrednio powiązane z treścią usługi i wspierają realizację części teoretycznej oraz praktycznej szkolenia.

Uczestnikami szkolenia mogą być osoby wykonujące zadania związane z prowadzeniem lub wspieraniem procesu terapii uzależnień, bezpośrednim kontaktem z pacjentem, organizacją świadczeń, przepływem informacji oraz zarządzaniem placówką. Szkolenie jest przeznaczone w szczególności dla psychoterapeutów, specjalistów i instruktorów terapii uzależnień, osób prowadzących zajęcia ruchowe, sekretarek i rejestratorek medycznych oraz osób pełniących funkcje zarządcze i organizacyjne.

Uczestnik powinien posiadać podstawową znajomość specyfiki pracy z osobami uzależnionymi, wynikającą z zakresu wykonywanych obowiązków, oraz możliwość odniesienia omawianych zagadnień do własnego stanowiska pracy. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie w praktyce jogi ani znajomość metod pracy z ciałem. Zakres ćwiczeń ruchowych, oddechowych i uważnościowych będzie dostosowany do kompetencji zawodowych, zakresu odpowiedzialności, stanu zdrowia oraz możliwości uczestników.

1. Usługa realizowana jest w formie szkolenia stacjonarnego z elementami warsztatowymi.
2. Szkolenie prowadzone jest w języku polskim.
3. Zajęcia mają charakter interaktywny i obejmują wykład, dyskusję moderowaną, analizę przypadków oraz ćwiczenia praktyczne.
4. Uczestnicy otrzymują materiały szkoleniowe w formie elektronicznej (PDF).
5. Organizator zapewnia salę szkoleniową wyposażoną w sprzęt multimedialny (rzutnik, ekran, komputer prowadzącego).

Po zakończeniu szkolenia uczestnicy przystępują do walidacji efektów uczenia się (test teoretyczny).