Cyberbezpieczeństwo w sytuacjach codziennych i kryzysowych – ochrona danych, reagowanie na incydenty i ciągłość działania

Dzień 1 – Zapobieganie i rozpoznawanie cyberzagrożeń

1. Cyberbezpieczeństwo w codziennej pracy i sytuacji kryzysowej

• podstawowe pojęcia z zakresu cyberbezpieczeństwa,
• bezpieczeństwo informacji i bezpieczeństwo cyfrowe,
• poufność, integralność i dostępność informacji,
• wpływ cyberincydentów na funkcjonowanie organizacji,
• zachowania pracowników wpływające na poziom bezpieczeństwa,
• cyberbezpieczeństwo jako kompetencja o podwójnym zastosowaniu (dual-use).

2. Phishing, smishing, vishing i fałszywe komunikaty

• rodzaje phishingu i innych prób wyłudzenia informacji,
• fałszywe wiadomości e-mail, SMS i strony logowania,
• podszywanie się pod osoby i instytucje,
• identyfikowanie sygnałów ostrzegawczych,
• bezpieczna weryfikacja nadawcy i otrzymanego komunikatu.

3. Socjotechnika i manipulacja w sytuacji presji

• najczęściej stosowane techniki socjotechniczne,
• wykorzystywanie autorytetu, presji czasu, strachu i poczucia pilności,
• fałszywe polecenia służbowe,
• próby wyłudzenia danych i środków finansowych,
• bezpieczne sposoby weryfikacji nietypowych poleceń.

4. Ochrona kont, urządzeń i dostępu do informacji

• zasady ochrony kont i danych logowania,
• silne i unikalne hasła,
• uwierzytelnianie wieloskładnikowe,
• bezpieczeństwo komputerów i urządzeń mobilnych,
• reagowanie na podejrzenie przejęcia konta,
• aktualizacje i podstawowe zasady cyberhigieny.

5. Bezpieczeństwo danych i dokumentów

• ochrona danych osobowych, poufnych i informacji organizacji,
• bezpieczne przesyłanie i udostępnianie informacji,
• bezpieczeństwo dokumentów i plików w chmurze,
• postępowanie w przypadku przesłania danych niewłaściwemu odbiorcy,
• postępowanie w przypadku utraty urządzenia lub nieuprawnionego dostępu.

6. AI, deepfake i nowe formy cyberoszustw

• wykorzystanie sztucznej inteligencji w cyberprzestępczości,
• phishing i komunikaty generowane z wykorzystaniem AI,
• deepfake głosu, obrazu i wideo,
• podszywanie się pod osoby decyzyjne,
• bezpieczeństwo danych podczas korzystania z narzędzi AI,
• weryfikowanie autentyczności informacji i komunikatów.

Dzień 2 – Cyberatak i działanie organizacji w sytuacji kryzysowej

7. Ransomware i utrata dostępu do systemów

• charakterystyka ataków ransomware,
• skutki zaszyfrowania lub utraty danych,
• utrata dostępu do systemów i usług,
• pierwsze działania po wykryciu incydentu,
• ograniczanie dalszego rozprzestrzeniania się zagrożenia,
• realizacja podstawowych zadań podczas niedostępności systemów.

8. Ciągłość działania po cyberincydencie

• identyfikowanie podstawowych procesów organizacji,
• określanie krytycznych informacji i zasobów,
• alternatywne sposoby realizacji zadań,
• znaczenie kopii zapasowych,
• alternatywne sposoby komunikacji,
• ustalanie kolejności odtwarzania procesów po incydencie.

9. Komunikacja awaryjna i dezinformacja

• fałszywe komunikaty w sytuacjach kryzysowych,
• rozpoznawanie dezinformacji,
• podszywanie się pod organizację,
• weryfikowanie źródeł i otrzymywanych informacji,
• alternatywne kanały komunikacji w przypadku niedostępności podstawowych systemów.

10. Symulacja cyberincydentu – pierwsze działania po ataku

• rozpoznanie sytuacji i rodzaju zagrożenia,
• zabezpieczenie informacji,
• zgłoszenie cyberincydentu,
• działania ograniczające jego skutki,
• komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna,
• podtrzymanie podstawowych procesów organizacji,
• weryfikacja informacji,
• przywracanie normalnego funkcjonowania.

11. Cyberhigiena i zwiększanie odporności organizacji

• identyfikacja najważniejszych zagrożeń w środowisku pracy,
• dobre praktyki ograniczające ryzyko,
• zasady zgłaszania podejrzanych zdarzeń,
• działania na wypadek niedostępności systemów,
• zasady alternatywnej komunikacji,
• przygotowanie checklisty pierwszych działań podczas cyberincydentu.

12. Walidacja efektów uczenia się

• test teoretyczny,
• wykonanie zadania w warunkach symulowanych,
• ocena osiągnięcia założonych efektów uczenia się.

Uczestnicy szkolenia otrzymają materiały szkoleniowe wspierające realizację części teoretycznej i praktycznej, obejmujące zagadnienia związane z cyberbezpieczeństwem, ochroną danych i informacji, rozpoznawaniem cyberzagrożeń, reagowaniem na incydenty oraz zapewnianiem ciągłości działania.

Materiały będą obejmować w szczególności:

• checklistę rozpoznawania phishingu i podejrzanych komunikatów,
• checklistę bezpiecznego korzystania z narzędzi AI,
• schemat pierwszych działań po cyberincydencie,
• checklistę postępowania w przypadku utraty dostępu do systemów,
• zasady alternatywnej komunikacji w sytuacji kryzysowej,
• zestaw dobrych praktyk z zakresu cyberhigieny.

Materiały szkoleniowe zostaną przekazane uczestnikom w formie elektronicznej.

Podczas zajęć uczestnicy będą również korzystać z przygotowanych scenariuszy cyberincydentów, przykładowych wiadomości i komunikatów, kart ćwiczeń oraz materiałów wykorzystywanych podczas symulacji i zadań sytuacyjnych.

Uczestnik szkolenia nie musi posiadać specjalistycznej wiedzy ani doświadczenia z zakresu IT lub cyberbezpieczeństwa.

Warunkiem uczestnictwa jest:

• ukończenie 18. roku życia,
• zainteresowanie tematyką cyberbezpieczeństwa, ochrony danych i informacji oraz reagowania na incydenty,
• podstawowa umiejętność korzystania z urządzeń cyfrowych, poczty elektronicznej i narzędzi komunikacji elektronicznej,
• gotowość do udziału w ćwiczeniach praktycznych, analizie przypadków i symulacjach sytuacji związanych z cyberbezpieczeństwem.

Nie jest wymagane wykształcenie informatyczne, znajomość programowania ani doświadczenie w pracy związanej z cyberbezpieczeństwem. Szkolenie nie wymaga również pracy w specjalistycznym laboratorium cyberbezpieczeństwa.

Szkolenie ma charakter teoretyczno-praktyczny, ze szczególnym naciskiem na praktyczne rozpoznawanie cyberzagrożeń, ochronę danych i informacji, reagowanie na cyberincydenty oraz podejmowanie działań wspierających ciągłość funkcjonowania organizacji. Zajęcia realizowane są m.in. poprzez analizę przypadków, ćwiczenia sytuacyjne, analizę komunikatów, zadania decyzyjne oraz symulacje cyberincydentów.

Szkolenie trwa 16 godzin zegarowych i jest realizowane w ciągu 2 dni szkoleniowych po 8 godzin. Łączny czas obejmuje 13 godzin zajęć dydaktycznych, 2 godziny przerw oraz 1 godzinę walidacji efektów uczenia się. Przerwy są wliczone w czas trwania usługi.

Walidacja jest wyodrębniona z procesu kształcenia i odbywa się po zakończeniu części dydaktycznej drugiego dnia. Obejmuje sprawdzenie wiedzy oraz praktyczne zastosowanie zdobytych kompetencji w sytuacji symulowanego cyberincydentu.

Po zakończeniu usługi uczestnik otrzyma dokument potwierdzający ukończenie szkolenia.

Szkolenie realizowane jest zdalnie w czasie rzeczywistym za pośrednictwem platformy umożliwiającej bezpośrednią komunikację trenera z uczestnikami.

Do udziału w szkoleniu uczestnik powinien posiadać:

• komputer lub laptop z dostępem do Internetu,
• stabilne łącze internetowe umożliwiające udział w transmisji audio i wideo,
• aktualną wersję przeglądarki internetowej,
• głośniki lub słuchawki oraz mikrofon,
• dostęp do poczty elektronicznej w celu otrzymania informacji organizacyjnych i linku umożliwiającego dołączenie do szkolenia.

Uczestnik nie musi posiadać specjalistycznego oprogramowania, środowiska programistycznego ani dostępu do infrastruktury informatycznej organizacji. Szkolenie nie wymaga korzystania ze specjalistycznego laboratorium cyberbezpieczeństwa. Ćwiczenia praktyczne, analiza przypadków, zadania sytuacyjne oraz symulacje cyberincydentów realizowane są przy wykorzystaniu materiałów i scenariuszy przygotowanych przez prowadzącego.

Materiały szkoleniowe mogą być prezentowane oraz udostępniane uczestnikom w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy wykorzystywanej do realizacji szkolenia.