Zrównoważone żywienie i proekologiczne nawyki seniorów z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji (AI) - szkolenie.

Usługa rozwija przede wszystkim zielone kompetencje związane ze zrównoważonym żywieniem, racjonalnym gospodarowaniem zasobami, ograniczaniem marnowania żywności oraz odpowiedzialnymi decyzjami konsumenckimi, a także kompetencje cyfrowe związane z praktycznym wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) do planowania żywienia, zakupów i ograniczania food waste. Usługa realizowana jest w formule edukacyjno-warsztatowej. Program został skonstruowany tak, aby zielone kompetencje stanowiły element przekrojowy całego procesu uczenia się, a nie wyłącznie odrębny moduł dotyczący ekologii. Kompetencje cyfrowe są rozwijane poprzez praktyczne wykorzystanie narzędzi AI w procesie planowania jadłospisów, zakupów i ograniczania marnowania żywności.

DZIEŃ 1

Moduł 1. Zrównoważone żywienie osób starszych – zdrowie, zasoby i środowisko (2 h)

Prowadzący: lekarz/dietetyk

• podstawowe potrzeby żywieniowe osoby starszej

• zmiany fizjologiczne i metaboliczne związane ze starzeniem

• zapotrzebowanie na energię, białko i płyny

• profilaktyka niedożywienia i sarkopenii

• zależność pomiędzy żywieniem, zdrowiem i środowiskiem

• podstawowe pojęcia: zrównoważone żywienie, zasobooszczędność, ślad węglowy i wodny

• wpływ wyborów żywieniowych na wykorzystanie zasobów naturalnych

Ćwiczenie: analiza przypadku seniora z uwzględnieniem potrzeb żywieniowych i środowiskowych.

Moduł 2. Zbilansowany i zrównoważony jadłospis (2 h)

Prowadzący: dietetyk

• zasady komponowania pełnowartościowego posiłku

• źródła białka; warzywa, owoce i produkty zbożowe

• błonnik i nawodnienie

• ograniczanie żywności wysokoprzetworzonej

• sezonowość produktów; lokalność

• racjonalne wykorzystanie produktów

• łączenie wartości odżywczej z ograniczaniem wpływu środowiskowego

Warsztat: „Zrównoważony talerz seniora” – modyfikacja przykładowych posiłków pod względem zdrowotnym i środowiskowym.

Moduł 3. Modele żywienia a odpowiedzialne wybory konsumenckie (2 h)

Prowadzący: lekarz/dietetyk

• dieta śródziemnomorska; dieta DASH; diety roślinne

• źródła białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego

• ograniczanie żywności wysokoprzetworzonej

• żywienie w wybranych chorobach dietozależnych

• wybór produktów z uwzględnieniem zdrowia i środowiska

• świadoma konsumpcja

• równoważenie kryteriów: zdrowie – cena – dostępność – wpływ środowiskowy

Ćwiczenie: porównanie dwóch sposobów żywienia pod kątem zdrowia, kosztów i wpływu na środowisko.

Moduł 4. Ślad środowiskowy żywności i odpowiedzialne zakupy (0,5 h)

Prowadzący: dietetyk

• ślad węglowy i wodny żywności

• sezonowość; lokalność

• planowanie zakupów; kupowanie adekwatnej ilości produktów

• ograniczanie nadmiernych opakowań

• świadomy wybór konsumencki

Ćwiczenie: porównanie dwóch koszyków zakupowych.

Moduł 5. Aktywność fizyczna, ergonomia i proekologiczne nawyki ruchowe (0,5 h)

Prowadzący: fizjoterapeuta

• znaczenie aktywności dla samodzielności

• aktywność niewymagająca wykorzystania wysokoemisyjnych środków transportu

• ruch jako element codziennego funkcjonowania

• ergonomia; ograniczanie przeciążeń; bezpieczeństwo osoby starszej

Ćwiczenie: analiza codziennych aktywności i identyfikacja możliwości zwiększenia bezpiecznej aktywności ruchowej.

DZIEŃ 2

Moduł 6. Narzędzia cyfrowe i AI w planowaniu zrównoważonego żywienia (1,5 h)

Prowadzący: dietetyk / osoba posiadająca potwierdzone kompetencje cyfrowe

• możliwości zastosowania AI w planowaniu żywienia

• generowanie i modyfikowanie promptów

• przekazywanie AI kontekstu i ograniczeń

• tworzenie jadłospisów i list zakupowych

• planowanie wykorzystania produktów znajdujących się w gospodarstwie domowym

• optymalizacja zakupów; ograniczanie food waste przy wykorzystaniu AI

• sprawdzanie i weryfikowanie odpowiedzi generowanych przez AI

• ograniczenia AI w obszarze informacji zdrowotnych i żywieniowych

• odpowiedzialne korzystanie z narzędzi cyfrowych

Warsztat praktyczny: Uczestnik otrzymuje listę produktów znajdujących się w gospodarstwie domowym i przy wykorzystaniu narzędzia AI: tworzy prompt, generuje propozycję jadłospisu, analizuje odpowiedź, poprawia prompt, tworzy zoptymalizowaną listę zakupów, planuje wykorzystanie produktów w sposób ograniczający food waste.

Moduł 7. Czytanie etykiet i świadomy wybór produktów (1,5 h)

Prowadzący: dietetyk

• skład produktu; wartość odżywcza

• produkty wysokoprzetworzone

• porównywanie produktów

• sezonowość; pochodzenie; opakowanie

• wybór produktu z uwzględnieniem zdrowia i środowiska

Ćwiczenie: „Świadomy koszyk” – analiza i wybór produktów.

Moduł 8. Zero waste – projektowanie jadłospisu i zakupów bez marnowania żywności (1,5 h)

Prowadzący: dietetyk

• planowanie zakupów

• wykorzystanie produktów już posiadanych

• właściwe przechowywanie; terminy przydatności

• wykorzystywanie resztek; planowanie posiłków wieloetapowo

• ograniczanie odpadów żywnościowych; ekonomiczny aspekt zero waste

Warsztat: uczestnik otrzymuje przykładowy koszyk produktów i projektuje sposób ich wykorzystania w kilku posiłkach.

Moduł 9. Psychologia trwałej zmiany i Zero-Waste Mindset (1 h)

Prowadzący: psycholog

• mechanizmy kształtowania nawyków; bariery zmiany

• motywacja; poczucie sprawczości

• utrwalanie proekologicznych zachowań

• psychologiczne mechanizmy konsumpcji

• opór przed nowymi technologiami; adaptacja do AI

• higiena cyfrowa; komunikacja bez oceniania

Ćwiczenie: scenki dotyczące zmiany nawyków konsumpcyjnych i korzystania z nowych technologii.

Moduł 10. Aktywność, ergonomia i samodzielność osoby starszej (0,5 h)

Prowadzący: fizjoterapeuta

• aktywność funkcjonalna; równowaga i koordynacja

• bezpieczne wykonywanie codziennych czynności

• ograniczanie przeciążeń

• ergonomia stanowiska pracy i codziennych aktywności

• aktywne i samodzielne funkcjonowanie

Ćwiczenie: „Ruch bez przeciążeń”.

WALIDACJA (1 h)

Walidacja jest przeprowadzana przez niezależnego walidatora, który nie prowadził zajęć dydaktycznych.

1. Test teoretyczny (30 min) – pytania dotyczące: zasad zrównoważonego żywienia, wpływu żywienia na środowisko, śladu węglowego i wodnego, sezonowości i lokalności, food waste, odpowiedzialnej konsumpcji, zasad żywienia osób starszych, czytania etykiet, zasad tworzenia promptów, zastosowania AI w planowaniu żywienia, ograniczeń i zasad bezpiecznego korzystania z AI, psychologii zmiany nawyków. Warunek wyniku pozytywnego: minimum 70% prawidłowych odpowiedzi.

2. Obserwacja w warunkach symulowanych (30 min) – Uczestnik otrzymuje scenariusz przypadku osoby starszej oraz zestaw produktów. W ramach zadania: analizuje jadłospis, identyfikuje problemy żywieniowe, wskazuje rozwiązania ograniczające wpływ środowiskowy, tworzy listę zakupów, wskazuje sposoby ograniczenia food waste, tworzy prompt do narzędzia AI, wykorzystuje AI do przygotowania propozycji jadłospisu, analizuje i koryguje wynik AI, uzasadnia swoje decyzje, przedstawia zalecenia w sposób uwzględniający autonomię odbiorcy. Walidator ocenia wykonanie zadania na podstawie arkusza obserwacji.

Zajęcia realizowane są w formule stacjonarnej w ergonomicznej sali szkoleniowej. Część wykładowa odbywa się w pełnej grupie, natomiast podczas ćwiczeń i analiz przypadków prowadzący dzieli uczestników na zespoły warsztatowe, dostosowując ich wielkość do ostatecznej liczebności grupy. Zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, wszelkie materiały szkoleniowe, karty pracy i prompty udostępniane są uczestnikom w formie cyfrowej. Uczestnicy pracują na własnych urządzeniach (smartfon, tablet lub laptop), a w razie potrzeby organizator zapewnia urządzenie zastępcze. Sala wyposażona jest w sprzęt multimedialny (projektor/ekran, komputer prowadzącego z dostępem do Internetu) do prezentacji treści i wyników prac. Usługa nie wymaga stosowania specjalistycznych symulatorów sprzętowych.

Uczestnikom zostaną przekazane:

• • prezentacje szkoleniowe;
  • karty pracy;
  • przykładowe jadłospisy;
  • przykładowe listy zakupowe;
  • materiały dotyczące zrównoważonego żywienia;
  • materiały dotyczące ograniczania food waste;
  • przykłady etykiet produktów;
  • materiały dotyczące śladu węglowego i wodnego żywności;
  • instrukcja tworzenia skutecznych promptów;
  • przykładowe prompty do planowania jadłospisów i zakupów;
  • materiały dotyczące odpowiedzialnego korzystania z AI.

Warunkiem uzyskania zaświadczenia o ukończeniu usługi jest uczestnictwo w co najmniej 80% zajęć oraz uzyskanie pozytywnego wyniku walidacji.

Dla uczestników z dofinansowaniem na poziomie co najmniej 70% faktura będzie zwolniona z VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.12.2013 r. w sprawie zwolnień od VAT (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 832), a dla pozostałych na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Organizator zapewnia dostępność osobom ze szczególnymi potrzebami zgodnie z ustawą z dnia 19.07.2019 r. oraz „Standardami dostępności dla polityki spójności 2021–2027”.

Usługa ma charakter edukacyjny i nie stanowi indywidualnej porady dietetycznej, lekarskiej, fizjoterapeutycznej ani psychologicznej oraz nie zastępuje diagnostyki ani leczenia.